DOSSIER

Confederalisme in België
Hoever ligt confederalisme van separatisme? Wel, in het geval van België is de grens ertussen nagenoeg onbestaande. Want wat is confederalisme eigenlijk? Volgens het volkenrecht is het een verbond tussen verschillende staten waarbij er geen overkoepelende, federale grondwet bestaat; m.a.w.: het enige wat die staten nog bindt, is een verdrag dat elk jaar kan bijgestuurd worden. Klassiek zijn de enige zaken die nog gemeenschappelijk aangepakt worden defensie en buitenlands beleid. Net dat kenmerk zal ervoor zorgen dat een confederaal België vrij kort erna zal uiteenvallen.

Waarom eigenlijk? Ten eerste kan men nog moeilijk spreken van een echte Belgische defensie. En wat buitenlands beleid betreft: buitenlandse handel en ontwikkelingshulp zijn al gesplitst. Wat rest dus er nog? Weinig, om niet te zeggen niets. Als men hier confederalisme invoert, IS dat gewoon separatisme. België bestaat dan enkel nog op papier.

Nu, men kan uiteraard argumenteren dat er initieel wel meer zaken gemeenschappelijk zullen aangepakt worden dan die twee alleen, maar België zou België niet zijn als ook deze na verloop van tijd dan toch nog zouden worden geregionaliseerd.

Sommigen beweren dat deze politieke lat-relatie, net zoals de individuele vorm, ertoe zal leiden dat de partners na deze ‘catharsis’ elkaar terug zullen opzoeken. Mooi idee, maar helaas toch wel iets te naïef, als je ’t mij vraagt. Geen enkele opsplitsing van een bevoegdheid is tot nog toe ongedaan gemaakt. Waarom zou dat net wél gebeuren van zodra het confederalisme ingevoerd werd?

Trouwens: welke confederaties bestaan er nog vandaag? Weinig, om niet te zeggen geen. Zwitserland en de USA zijn uitgegroeid tot echte federaties. Vooral in de USA is een centralisatie nog steeds aan de gang. Anderzijds moet je objectief vaststellen dat het Gemenebest van Onafhankelijke Staten (GOS; de officieel democratische vervanger van de USSR) niet meer bestaat. Confederalisme is dus louter een tussenstap voor meer (federalisme) of voor minder (secessie).

Al jaren is het duidelijk genoeg dat de doorsnee Belg absoluut geen boodschap heeft aan die communautaire toestanden en aan die opsplitsingen. Journalisten zoals Marc Reynebeau spreken zich massaal uit tegen confederalisme en secessie. En werd er intussen iets ongedaan gemaakt? Nooit! De politici houden in dat Hertoginnedal helemaal géén rekening met wat de mensen vragen. Het confederalisme zal volledig tegen de wil van de Belgen ingevoerd worden als een zoveelste communautair akkoordje achter gesloten kasteeldeuren. Zeggen dat vanaf dan de middelpuntzoekende krachten opnieuw inspraak zullen krijgen lijkt mij bijgevolg iets te optimistisch. Waaruit we kunnen besluiten dat Belgisch confederalisme onvermijdelijk tot separatisme zal leiden.

Sommige politici zijn gedreven voorstanders van het confederalisme. En de CD&V beschouwt dit officieel als één van haar doelstellingen. Zij lijken niet in te zien dat hun visie aan de basis van een toekomstig separatisme zal liggen. Of is dat maar schijn?

Dat vele Belgen (om niet te zeggen de meerderheid) separatisme niet ziet zitten, blijkt uit het ‘succes’ van bv. de N-VA. Elfduizend leden is mooi, maar zeker niet voldoende om zichzelf een grote partij te noemen. De CD&V wil uiteraard heel graag een grote partij blijven. Combineer dat met de traditionele vaagheid t.o.v. kiezers en leden en je begrijpt meteen dat het kader het dubieuze ‘confederalisme’ boven het duidelijkere ‘separatisme’ verkiest. Een vrij grote partij zoals de CD&V kan zich immers geen aderlatingen veroorloven.

                Tom Zwaenepoel

Terug